24 lutego br. o godz. 12.00 – w ramach obchodów 80-lecia działalności Politechniki Krakowskiej – w Muzeum PK odbyło się uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Osobowości Politechniki Krakowskiej”. W wydarzeniu udział wzięły władze rektorskie Politechniki, przedstawiciele Rady Uczelni, wydziałów i jednostek pozawydziałowych oraz wielu gości, m.in. prof. dr hab. Piotr Jedynak, przewodniczący Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prof. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz, trzykrotny rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w latach 1998-2005. Wystawa w politechnicznym muzeum przywołuje i upamiętnia grupę twórców: inżynierów i artystów, którzy od początku tworzenia Politechniki w Krakowie, aż po czasy współczesne przyczynili się do budowania dorobku i godnego wizerunku uczelni. – Wybór 80 osobowości był dla nas nie lada wyzwaniem. Nie sposób przedstawić wszystkich osób, które na przestrzeni 80 lat przyczyniły się do budowania prestiżu PK – mówiła w czasie wernisażu mgr Lilianna Lewandowska, kierowniczka Muzeum Politechniki Krakowskiej. Od 25 lutego aż do 24 grudnia 2025 r. wystawa „Osobowości Politechniki Krakowskiej” będzie dostępna dla wszystkich.
Termin wernisażu został ustalony nieprzypadkowo. 23 lutego 1945 r. pierwszego wpisu rejestracyjnego na studia na tworzących się przy Akademii Górniczej wydziałach, które z czasem nazwano politechnicznymi, dokonał Tadeusz Kantarek. Kantarek uczestniczył w czasie okupacji w tajnym nauczaniu na poziomie akademickim, które realizowano w – działającej za zgodą niemieckich władz okupacyjnych – Górniczo-Hutniczo-Mierniczej Szkole Technicznej. Jednym z wykładowców „podziemnej” uczelni był prof. Izydor Stella-Sawicki. W 1948 r. Tadeusz Kantarek uzyskał na jednym z Wydziałów Politechnicznych przy AG (Wydział Inżynierii) tytuł magistra inżyniera budownictwa lądowego. W 1960 r. obronił na AGH doktorat na podstawie rozprawy „O reakcji normalnej podłoża górniczego w zagadnieniach budownictwa”, zaś w 1964 r. na Politechnice Krakowskiej uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy „O reakcji stycznej podłoża górniczego”. Zajmował się budownictwem, statyką budowli, wytrzymałością materiałów, budownictwem powszechnym i przemysłowym, budownictwem na terenach górniczych.
Jak mówi Lilianna Lewandowska, kierowniczka Muzeum Politechniki Krakowskiej, koncepcja powstania wystawy 80 osobowości zrodziła się w czerwcu 2024 r. podczas spotkań roboczych Komitetu Organizacyjnego Jubileuszu 80-lecia Politechniki Krakowskiej. – Wystawa stanowi wspólny obraz społeczności budującej dziedzictwo Politechniki Krakowskiej na przestrzeni 80 lat, widoczne nie tylko w Krakowie, ale też w regionie i w świecie. Aranżacja ekspozycji wpisuje się w hasło przewodnie obchodzonego jubileuszu: nauka, technika, kultura i sztuka – tłumaczy szefowa Muzeum PK. – Osoby związane z nauką i techniką zostały przedstawione na planszach przyściennych, zaś osobowości kultury i sztuki zaprezentowaliśmy w formie różnych instalacji, np. sześciennych brył. Na ich ścianach pokazujemy wybrane dokonania absolwentów Politechniki Krakowskiej z wielu dziedzin: malarstwa, muzyki, filmu, literatury czy sportu, np. kadry z filmów Janusza Majewskiego, jednego z najbardziej znanych polskich reżyserów filmowych, twórczość Zdzisława Beksińskiego, wybitnego i cenionego na świecie malarza, rzeźbiarza i fotografa czy okładki płyt Marka Grechuty i zespołu Anawa. Instalacje nadają ekspozycji dynamiczności. Zapraszamy do zapoznania się z naszą wystawą – zachęca kustosz Lilianna Lewandowska. Wśród przypominanych na wystawie postaci są m.in.: medalista olimpijski Wojciech Zabłocki, pisarz i dramaturg Sławomir Mrożek, piosenkarka Ewa Demarczyk, wybitni architekci Witold Cęckiewicz, Wiktor Zin, Stanisław Juchnowicz, specjalista w zakresie mechaniki konstrukcji inżynierskich, dynamiki budowli wieżowych i mostów oraz inżynierii antysejsmicznej Roman Ciesielski – rektor PK w latach 1981-1982 oraz senator I kadencji Senatu RP, Michał Życzkowski – specjalista w dziedzinie teorii plastyczności, reologii, stateczności i optymalnego kształtowania konstrukcji oraz matematyki stosowanej, Adam Grochowalski – światowej klasy ekspert w badaniu tzw. trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO), takich jak np. dioksyny, polichlorowane bifenyle czy heksachlorobenzen i wielu innych.
Prezentowane na wystawie „Osobowości Politechniki Krakowskiej” materiały, treści i fotografie pochodzą ze zbiorów: Muzeum Historycznego w Sanoku, Galerii im. Ślendzińskich w Białymstoku, Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualnego, Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, Archiwalnych numerów czasopisma „Przekrój”, Archiwum PK, Biblioteki PK, Muzeum PK, wydziałów i jednostek pozawydziałowych uczelni, a także archiwów prywatnych.
Otwarcia wystawy w politechnicznym muzeum dokonali wspólnie rektor Politechniki Krakowskiej prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata i prof. dr hab. Piotr Jedynak, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego i przewodniczący Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa. Prof. Andrzej Szarata zaznaczył, że wystawa muzealna jest istotną częścią obchodów jubileuszu 80-lecia PK. – Dzisiejsze wydarzenie jest dla mnie bardzo ważne. Wystawa „Osobowości Politechniki Krakowskiej” przywołuje pamięć o 80 wyjątkowych postaciach związanych z uczelnią. Ich dokonania, a także dorobek wielu innych absolwentów i pracowników Politechniki Krakowskiej wskazuje, że PK mocno zaznaczyła swoją obecność nie tylko w Krakowie i regionie, ale też w całej Polsce. Myślę, że to m.in. dlatego, iż nasza uczelnia potrafi w umiejętny sposób integrować rozległe obszary ludzkiej aktywności oraz skutecznie zaszczepiać je w sercach swoich wychowanków – podkreślał rektor PK prof. Andrzej Szarata.
Rektor UJ prof. Piotr Jedynak nawiązał w wystąpieniu do inauguracji obchodów politechnicznego jubileuszu. – 13 stycznia w Teatrze im. Juliusza Słowackiego Politechnika Krakowska rozpoczęła swój jubileusz. Jednym z elementów tego wydarzenia była debata z byłym rektorami PK, którą moderował rektor obecnej kadencji prof. Andrzej Szarata. Rektorzy poprzednich kadencji mieli okazję w sposób chronologiczny opowiedzieć o czasie, gdy sprawowali najwyższą godność na uczelni i tym samym pokazać całej społeczności, jak zmieniały się wyzwania. Jubileusze polskich uczelni, w moim odczuciu, bardzo akcentują stronę przyszłości, a w mniejszym stopniu odwołują się do korzeni i ewolucji, które przecież na tę przyszłość wpływają. Myślę, że Politechnika Krakowska wypracowała unikatowe podejście do obchodów swojego 80-lecia, co pokazało wspomniane otwarcie roku jubileuszowego, a także dzisiejszy wernisaż – mówił prof. Piotr Jedynak. – Zadałem sobie pytanie, czym wyróżniają się osobowości Politechniki Krakowskiej? Po pierwsze, mamy do czynienia z dużą różnorodnością, bowiem w gronie osób, które są związane z PK i uzyskały tu wykształcenie, znajdziemy wybitnych przedstawicieli zawodów inżynierskich, ale również osoby, których dalsze życie potoczyło się w zupełnie innym kierunku. Jest w tym gronie wielu przedstawicieli życia społecznego i gospodarczego, co pokazuje, że uniwersytety techniczne mają szczególną zdolność kształcenia ludzi przedsiębiorczych, którzy niezależnie od tego, jaką drogę zawodową wybiorą, radzą sobie na tej drodze w sposób ponadprzeciętny – dodał rektor UJ.
Otwarcie jubileuszowej wystawy cieszyło się sporym zainteresowaniem społeczności Politechniki Krakowskiej i gości spoza uczelni. Władze rektorskie PK, poza prof. Andrzejem Szaratą, reprezentowali prorektor ds. ogólnych dr hab. inż. arch. Tomasz Kapecki, prof. PK oraz prorektor ds. studenckich dr inż. Marek Bauer. W wernisażu uczestniczyli również byli rektorzy: prof. dr hab. inż. Kazimierz Flaga, prof. dr hab. inż. Jan Kazior i prof. dr hab. inż. Józef Gawlik. Nie zabrakło członków Rady Uczelni: jej przewodniczącego dr. Rafała Świerczyńskiego, prezesa Zarządu MPK S.A. w Krakowie, a także mgr. inż. Marcina Styrny, wiceprezesa Zarządu TAURON Nowe Technologie S.A. oraz prof. dr. hab. inż. Wiesława Zimy (Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki) i dr. hab. inż. Stanisława Młynarskiego, prof. PK (Wydział Mechaniczny). W wydarzeniu wzięła udział kanclerz PK mgr inż. Agnieszka Kostecka-Stec, a także dziekani i prodziekani wydziałów, dyrektorzy i kierownicy jednostek pozawydziałowych uczelni, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Jubileuszu 80-lecia PK prof. dr hab. inż. Krzysztof Kluszczyński oraz członkowie tego gremium. Jak wspomniano wcześniej, w otwarciu wziął udział rektor UJ i przewodniczący KRSWK prof. dr hab. Piotr Jedynak. Swoją obecnością zaszczycił również organizatorów prof. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1998-2005. W wernisażu uczestniczyli członkowie Zarządu Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie – jego prezes prof. dr hab. Piotr Dobosz oraz Konrad Myślik. Przybył także Andrzej Kozek, reprezentujący Zarząd Kosciuszko Heritage w Australii.
Od 25 lutego do 24 grudnia 2025 r. wystawa „Osobowości Politechniki Krakowskiej” w budynku Muzeum PK przy ul. Warszawskiej 24 będzie dostępna dla wszystkich zainteresowanych: od poniedziałku do piątku (godz. 10.00-15.00) lub po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.
(bk)
Fot. Jan Zych i Joanna Skowrońska
